BilimEğitimKültürListe

Güneş Sistemindeki Gezegenler ve Özellikleri

Güneş sistemindeki gezegenler ve bu gezegenlerin özellikleri ile ilgili bilmeniz gereken her şeyi yazımızda bulabilecek ve gezegenler hakkında daha detaylı bilgilere sahip olabileceksiniz.

Bildiğiniz üzere güneş sistemindeki gezegenler toplamda bazen 8 bazen de 9 olarak dile getirilmektedir. Bunun sebebi ise Plüton’un yani güneş sistemindeki en küçük ve uzak cismin gezegen olup olmadığı tartışması devam etmektedir. Bilim insanları galaksimizde çok fazla gök cismi olduğunu ve Plüton’un da bunlardan biri olduğunu düşündükleri için gezegen statüsünden çıkarmışlardır. Bakıldığında Plüton Ay’dan bile daha küçük boyutlara sahiptir. Daha sonra tekrar gezegen olduğu yönünde söylemlerde bulunulmuştur. Yani anlayacağınız Plüton için kafalar biraz karışık.

Bunun haricinde bilim insanları Plüton’u da saymazsak toplam 9 (sayarsak 10) adet gezegen olduğu düşüncesinde ve bulgulara sahip olduklarını dile getirmişlerdir. Ancak bu gezegen Neptün’den 2 kat daha uzak olduğu için teknolojimizin henüz bu gezegeni bulmaya yetmediği görüşündeler. Tam olarak kanıtlanmasa da var olduğuna inanılmaktadır. Bu gezegene Niburu veya Planet X ismini vermişleridir.

Güneş sistemindeki gezegen sıralaması şu şekildedir; Merkür, Venüs, Dünya, Mars, Jüpiter, Satürn, Uranüs, Neptün ve Plüton. Yazımızdaki tüm resimler NASA‘nın kendi sitesinden alınmıştır ve gerçek resimleridir.

Güneş Sistemindeki Gezegenler ve Özellikleri

Merkür Gezegeni Özellikleri

Güneş Sistemindeki Gezegenler - Merkür Gezegeni Özellikleri
Güneş Sistemindeki Gezegenler – Merkür Gezegeni Özellikleri

Güneş sistemindeki gezegenler arasında güneşe en yakın olarak bilinen gezegendir. Ancak güneşe en yakın olması onun en sıcak gezegen olduğu anlamına gelmemektedir. En sıcak gezen olarak düşünülse de değildir ve bunun sebebi ise atmosfer yapısı ile alakalıdır.

  • Boyut: Dünyanın 3’te 1’i kadardır.
  • Çap: 4880 km
  • Yüzey: Ay’a benzer bir yapısı bulunmaktadır.
  • Atmosfer: Oldukça ince bir atmosfer yapısı vardır. Güneş rüzgarları ve gezegene çarpan meteorlardan dolayı gezegenden kopan materyallerin parçaları bulunmaktadır.
  • Ekseninin dönüşü: Kendi ekseni etrafında dönme süresi 59 gündür ancak yörünge hareketi sebebiyle bir günü dünyanın 176 gününe karşılık gelmektedir.
  • Uydular: 0

Venüs Gezegeni Özellikleri (Güneş Sistemindeki En Sıcak Gezegen)

Güneş Sistemindeki Gezegenler - Venüs Gezegeni Özellikleri
Güneş Sistemindeki Gezegenler – Venüs Gezegeni Özellikleri

Venüs’e Dünya’nın ikizleri denir, çünkü iki gezegenin boyutu birbirine yakındır, ancak tek benzerlik budur. Venüs’ü kaplayan kalın bulutlar, 462 ° C’de cızırdamasını sağlayan bir sera etkisi yaratır. Roma aşk ve güzellik tanrıçası adını taşıyan Venüs, aynı zamanda çıplak gözle görülebildiği için “sabah yıldızı” ve “akşam yıldızı” olarak da bilinir. Venüs, Dünya’dan daha parlak, beyaz bir disk olarak görünür. Güneş sistemindeki en sıcak gezegen Venüs’tür.

  • Boyut: Dünyadan yaklaşık 1000 km daha küçük
  • Çap: 12,100 km
  • Yüzey: 320 km sertleştirilmiş lav nehri ile kayalık, tozlu, susuz dağ, kanyon ve ovalar
  • Atmosfer: Karbondioksit (% 95), azot, sülfürik asit ve diğer elementlerin izleri
  • Sıcaklık: Yüzeyde 13 ° C ile 202 ° C arasında değişir.
  • Ekseninin dönüşü: 243 Dünya günü
  • Güneş’in etrafında dönme: 225 Dünya günü
  • Yer Çekimi: Dünya üzerinde 100 kilo ağırlığında olursanız, Venüs’te 88 kilo olursunuz.
  • Dünyadan Uzaklık: 41.840.000 km uzaklıktadır.
  • Güneş’ten Ortalama Mesafe: 108.2 milyon km 
  • Uydu: 0
  • Halka: 0

Dünya Gezegeni Özellikleri

Güneş Sistemindeki Gezegenler - Dünya Gezegeni Özellikleri
Güneş Sistemindeki Gezegenler – Dünya Gezegeni Özellikleri

Dünya mükemmel yuvarlak değildir; ekvatorda şişer ve kutuplarda daha basıktır. Gezegen uzaydan su ve bulutlar tarafından oluşturulan beyaz girdaplar nedeniyle mavi gibi görünüyor.

  • Boyut: Güneş sistemimizdeki dört gezegen dünyadan daha büyüktür ve diğer dördü Dünya’dan daha küçüktür.
  • Çap: 12,756 km 
  • Yüzey: Toprak su (% 70), hava ve sağlam zeminden oluşur. Suyun yoğun bulunduğu tek gezegen olarak bilinir.
  • Atmosfer: Azot (% 78), oksijen (% 21), diğer gazlar
  • Ekseninin dönüşü: 23 saat, 56 dakika, 4 saniye
  • Güneş’in etrafında dönme: 365.2 gün
  • Uydular: 1
  • Güneş’ten Ortalama Mesafe: 149.6 milyon km
  • Halka: 0

Mars Gezegeni Özellikleri

Güneş Sistemindeki Gezegenler - Mars Gezegeni Özellikleri
Güneş Sistemindeki Gezegenler – Mars Gezegeni Özellikleri

Kan-kırmızı rengi nedeniyle (demir açısından zengin tozdan gelir), bu gezegene Roma savaş tanrısı olan Mars adı verildi. Mars, Dünya ile Jüpiter arasında bulunan Güneş’e dördüncü uzaklıktaki gezegendir. Dörtte üçü kırmızı, Mars’ın üzerinde koyu lekeler ve kutuplarda beyaz alanlar var – bunlar beyaz kutup buz kapaklarıdır.

  • Boyut: Çapı Dünya boyutunun yaklaşık yarısı
  • Yüzey: Kanyonlar, kum tepeleri, volkanlar, kutup buzulları ve karbondioksit buzu
  • Çap: 6,794 km 
  • Atmosfer: Karbon dioksit (% 95)
  • Sıcaklık: –187 ° C kadar düşük
  • Ekseninin dönüşü: 24 Dünya saati, 37 dakika, 23 saniye
  • Güneş’in etrafında dönme: 687 Dünya günü
  • Yer Çekimi: Dünyada 100 kilo ağırlığındaysanız, Mars’ta 38 kilo olursunuz.
  • Dünyadan Uzaklık: Yörüngesindeki en yakın noktada 56 milyon km
  • Güneş’ten Ortalama Mesafe: 227,9 milyon km 
  • Uydular: 2
  • Halka: 0

Jüpiter Gezegeni Özellikleri

Güneş Sistemindeki Gezegenler - Jüpiter Gezegeni Özellikleri
Güneş Sistemindeki Gezegenler – Jüpiter Gezegeni Özellikleri

Mars ve Jüpiter arasındaki bir asteroit kuşağı (kaya ve demir parçaları) dört iç gezegeni beş dış gezegenden ayırır.

Güneş sistemimizdeki en büyük gezegen olan Jüpiter, büyüklüğü nedeniyle Roma tanrısı olarak adlandırıldı. Yaklaşık 1.300 Dünya bu gezegene sığabilir. Büyük bir teleskopla bakıldığında, Jüpiter şaşırtıcı derecede renkli – mavi, kahverengi, pembe, kırmızı, turuncu ve sarı bantlarla kaplı bir disk gibi görünür. En ayırt edici özelliği, Dünya’dan daha büyük oluşu ve içinde büyük bir rüzgar fırtınası olan “Büyük Kırmızı Nokta” dır ve yüzyıllardır bu fırtına devam etmektedir.

  • Boyut: Dünya çapının 11 katı
  • Çap: 142.800 km 
  • Yüzey: Sıcak bir gaz ve sıvı topu
  • Atmosfer: Dönen renkli toz, hidrojen, helyum, metan, su ve amonyak bulutları. Büyük Kırmızı Nokta, Dünya’dan daha büyük olan yoğun bir rüzgar fırtınasıdır.
  • Sıcaklık: –148 ° C ortalama
  • Ekseninin dönüşü: 9 saat 55 dakika
  • Güneş’in etrafında dönme: 12 Dünya yılı
  • Yer Çekimi: Dünyada 100 kilo ağırlığındaysanız, Jüpiter’de 265 kilo olursunuz.
  • Dünyadan Uzaklık: 591 milyon km 
  • Güneş’ten Ortalama Uzaklık: 778.3 milyon km 
  • Uydular: 63
  • Halka: 4

Satürn Gezegeni Özellikleri (Halkalı Gezegen)

Güneş Sistemindeki Gezegenler - Satürn Gezegeni Özellikleri
Güneş Sistemindeki Gezegenler – Satürn Gezegeni Özellikleri

En büyük ikinci gezegen olan Satürn’ün çevresinde görkemli halkalar var. Roma tarım tanrısı olarak adlandırılan Satürn, eskilerin bildiği en uzak gezegendi. Satürn’ün yedi halkası düz ve birbirinin içinde yer alıyor. Milyarlarca buz parçacığından oluşurlar.

  • Boyut: Çapı Dünya’dan yaklaşık 10 kat daha büyük
  • Çap: 120.660 km 
  • Yüzey: Sıvı ve gaz
  • Atmosfer: Hidrojen ve helyum
  • Sıcaklık: –178 ° C 
  • Ekseninin dönüşü: 10 saat, 40 dakika, 24 saniye
  • Güneş’in etrafında Rotasyon: 29 1 /2 Dünya yılı
  • Yer Çekimi: Dünyada 100 kilo ağırlığındaysanız, Satürn’de 107 kilo olursunuz.
  • Dünya’dan uzaklık: En yakın noktada 744 milyon mil
  • Güneş’ten Ortalama Mesafe: 1.427 milyon km 
  • Uydular: 31
  • Halka: 1.000+

Uranüs Gezegeni Özellikleri

Güneş Sistemindeki Gezegenler - Uranüs Gezegeni Özellikleri
Güneş Sistemindeki Gezegenler – Uranüs Gezegeni Özellikleri

Uranüs, komşusu Satürn’ün iki katı  daha yeşilimsi mavi bir gezegendir. Uranüs 1781 yılına kadar keşfedilmedi. Keşifçisi William Herschel, ona Georgium Sidus (Gürcü yıldızı) adını verdi. Daha sonra eski bir Yunan gökyüzü tanrısı olan Uranüs olarak değiştirildi, çünkü diğer tüm gezegenlere Roma ve Yunan tanrılarının adı verilmişti. Halkı gezegen olarak Satürn bilinmekteydi ancak NASA tarafından X-Ray cihazı ile Uranüs’un fotoğrafı çekildiğinde, bu gezegenin de halkaya sahip olduğunu görebiliyoruz.

  • Boyut: Çapı Dünya’dan 4 kat daha büyük
  • Çap: 51.810 km 
  • Yüzey: Az biliniyor
  • Atmosfer: Hidrojen, helyum ve metan
  • Sıcaklık: –214 ° C 
  • Ekseninin dönüşü: 17 saat
  • Güneş’in etrafında dönme: 30,685 gün veya 84 Dünya yılı
  • Yer Çekimi: Bilinmiyor
  • Dünyadan Uzaklık: En yakın noktada, 25 milyon km
  • Güneş’ten Ortalama Uzaklık: 1.870 milyon km 
  • Uydular: 27
  • Halkalar: 11

Neptün Gezegeni Özellikleri

Güneş Sistemindeki Gezegenler - Neptün Gezegeni Özellikleri
Güneş Sistemindeki Gezegenler – Neptün Gezegeni Özellikleri

Eski bir Roma deniz tanrısı olarak adlandırılan Neptün, Güneş’e Dünya’dan yaklaşık 30 kat daha uzak, fırtınalı mavi bir gezegendir. Gökbilimciler, bir şeyin Uranüs’e yerçekimi uyguladığını ve bundan bilinmeyen bir gezegenin sorumlu olabileceğini fark ettiğinde Neptün’ü keşfetti. Matematiksel hesaplamalar sayesinde, gökbilimciler gerçekten uzayda keşfedilmemiş bir gezegen olduğunu belirlediler. Teleskopla (1846’da) ilk kez görülmeden bir yıl önce keşfedildi.

  • Boyut: Dünya boyutunun neredeyse 4 katı
  • Çap: 49.528 km
  • Yüzey: Kalın bulutlarla ve sürekli şiddetli fırtınalarla kaplı sıvı bir tabaka
  • Atmosfer: Hidrojen, helyum, metan ve amonyak
  • Sıcaklık: –214 ° C 
  • Ekseninin dönüşü: 16 saat 7 dakika
  • Güneş’in etrafında dönme: 165 Dünya yılı
  • Yer Çekimi: Bilinmiyor
  • Dünyaya Uzaklığı: En yakın noktada 43 milyon Km 
  • Güneş’ten Ortalama Mesafe: 4.797 milyon km 
  • Uydular: 13
  • Halka: 4

Plüton Gezegeni Özellikleri

Güneş Sistemindeki Gezegenler - Plüton Gezegeni Özellikleri
Güneş Sistemindeki Gezegenler – Plüton Gezegeni Özellikleri

Yeraltı dünyasının Roma ve Yunan tanrısı adını alan Pluto, güneş sistemimizdeki en soğuk, en küçük ve en dışındaki gezegendir. Plüton ve onun uydusu Charon’a, “çift gezegen” denir çünkü Charon çok büyüktür, gezegenden ziyade ay gibi görünür. Plüton’un 1905’te var olduğu tahmin edildi ve 1930’da keşfedildi. Henüz bir uzay sondası tarafından yakından incelenmemiş tek gezegendir.

Pluto, Güneş çevresindeki her turu sırasında, 20 yıl boyunca Neptün’ün yörüngesinden geçer ve Neptün’ü 20 yıl için en dış gezegen yapar. Plüton, en son 1979’da Neptün’ün yörüngesinden geçti ve 1999’a kadar orada kaldı.

  • Boyut: Çapı Dünya’nın beşte birinden daha az
  • Çap: 2.290 km 
  • Yüzey: Kaya ile karıştırılmış dev bir metan ve su kartopu
  • Atmosfer: Metan
  • Sıcaklık: –223 ° ve –333 ° C arasında
  • Ekseninin dönüşü: 6 gün, 9 saat, 18 dakika
  • Güneş’in etrafında dönme: 248 Dünya yılı
  • Yer Çekimi: Bilinmiyor
  • Dünyadan Uzaklık: En yakın noktada, 4.2  milyon km
  • Güneş’e Ortalama Mesafe: 5.666 milyon mil 
  • Uydular: 1
  • Halka: Bilinmiyor

Güneş

Güneş Özellikleri
Güneş Özellikleri

Güneş sistemindeki gezegenler ve özelliklerini yazdığımız yazıda Güneş’i unutacak değiliz tabi ki. Güneşimiz de dahil olmak üzere tüm yıldızlar, merkezlerindeki atomik reaksiyonlarla sıcak tutulan devasa gaz toplarıdır. Güneşimizde bu atomik reaksiyon hidrojen füzyonudur. Güneşimizin çekirdeğindeki sıcaklığın yaklaşık 20.000.000 ° C olduğu ve yüzey sıcaklığının ortalama 6.000 ° C olduğu düşünülmektedir. Güneş’in çapı 139.27 km ve yüzey alanı Dünya’nın yaklaşık 12.000 katıdır. Diğer yıldızlarla karşılaştırıldığında, Güneşimiz boyut ve sıcaklık ortalamasının biraz altında ve sarı bir cüce yıldızdır.  4,5 milyar yaşında olan Güneşimizin yakıt kaynağı (hidrojen) 5 milyar yıl daha yeterli olacağı tahmin ediliyor.

Güneşimiz uzayda hareketsiz değildir ve aslında iki çeşit hareketi vardır. Bunlardan biri, Herkül takımyıldızı yönünde saniyede yaklaşık 12 mil hızında düz bir çizgi hareketi. Ancak Güneş, Samanyolu sisteminin bir parçası olduğu ve tüm sistem kendi merkezi etrafında yavaşça döndüğü için, Güneş, dönen Samanyolu sisteminin bir parçası olarak saniyede 281 bin km hızla hareket eder.

Bu harekete ek olarak, Güneş kendi ekseni üzerinde döner. Genellikle güneş lekeleriyle ilişkili olan (muazzam dönen fırtınalara benzeyen koyu renkli alanlar) ve güneş patlamaları hareketinin gözlemini kolaylaştırır, Güneş’in ekseninde dönme süresinin 25 günden az olduğunu gösterilmiştir. Ancak bu rakam sadece Güneş’in ekvatoru için geçerlidir. Güneş kendi ısısını ve ışığını ürettiğinden, kutuplar ve ekvator arasında sıcaklık farkı yoktur.

1998’de, bilim adamları ilk kez güneş patlamalarının Güneş’in iç kısmında depremler yarattığı ve sismik dalgalar ürettiğini gördüler. 11.3 büyüklüğünde bir depreme eşdeğer bir parlama kaynaklı solar deprem gözlemlediler. 

Güneş’in “yüzeyi” dediğimiz şey bilimsel olarak fotosfer olarak bilinirTüm Güneş genişleyen bir sıcak gaz topu olduğu için, gerçekte yüzey diye bir şey yoktur, bu görsel bir izlenim yanılgısıdır. Fotoferin dışındaki katman, fotoferin birkaç bin km ötesine uzanan krom atmosferi olarak bilinir. Sabit bir hareket halindedir ve uzaya 300.000 km kadar uzanan, muazzam patlamalar görülür. Krom atmosferinin dışında korona varKorona Çok zayıf gazlardan oluşur (esas olarak hidrojen) ve güneş tutulduğu zaman muhteşem bir manzara yaratır.

Güneş, ısı ve ışığa ek olarak, yüksek hızda güneş sisteminden dışarı doğru yayılan iyonize parçacık akışı olan güneş rüzgarı üretir. Güneş rüzgârının etkilerinden biri, kuyruklu yıldızları Güneş’ten uzaklaşmaya zorlamasıdır. Güneş rüzgarı dünyanın manyetik alanı ile etkileşime girdiğinde kutup ışıkları ve diğer olaylara neden olur. Güneş patlamaları ( Güneş’in yüzeyindeki hidrojen gazının patlaması) Dünya’nın manyetik alanında da etkileşimlere neden olabilir.

Güneş yaşlandıkça yavaş yavaş genişler ve ısınır. Güneş’in parlaklığının önümüzdeki 1.1 milyar yıl veya daha fazla bir süre boyunca % 10 artacağı ve yaklaşık 6.5 milyar yıl içinde yaşlanan yıldızımızın mevcut parlaklığını iki katına çıkaracağı tahmin edilmektedir. Üretilen aşırı sıcaklık Dünya için felaket olacak, okyanuslar buharlaşarak uzayda yok olacak ve bildiğimiz yaşam sona erecek. Sekiz milyar yıl sonra, Güneş yarıçapı bugünkü Venüs yörüngesinin ötesine geçerek Dünya’nın tamamen yok olmasına neden olacak.

Güneş Sistemindeki Gezegenler ve Özellikleri yazımızı beğendiyseniz Genel Kültür kategorimize göz atmanızı tavsiye ederiz.

İlgili Makaleler

Bir Yorum

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu